Deprem Nedir-Nasıl Oluşur?

deprem-nedir-nasil-olusur-1
Deprem, yer kabuğundaki biriken enerjinin beklenmeyen bir anda ortaya çıkması ile oluşur ve bu enerjinin yeryüzünü sismik dalgalar ile sarsmasıdır. Depremler her an olmaktadır. Fakat birçoğu hissedemeyeceğimiz kadar küçük sarsıntılardır. Fakat öyle sarsıntılar oluyor ki bir şehri yıkıp yok edecek, hatta kıtaları hareket ettirecek güçtedir. Peki depremler nasıl oluşur?

Dünya , içten dışa doğru çekirdek, manto ve yerkabuğu olmak üzere üç ana katmandan oluşur. Yerkabuğu büyük levhalardan oluşan bir katmandır. Sürekli hareket halinde olan bu levhalar, bu hareketlerinin sonucunda yer kabuğundaki kayaçlarda gerilme, sıkışma ve bükülmeler olmaktadır. Sıkışma, gerilme veya bükülme sürekli olunca kayaçlarda fay adı verilen kırıklar oluşur. Fayları oluşturan ani kırılma ya da yer değiştirme sonucu ortaya büyük bir enerji çıkar. Bu enerji ise sismik dalgalar şeklinde yeryüzünü sarsar. Enerjinin açığa çıktığı noktaya odak noktası veya merkez noktası denir. Depremler fay kuşaklarının bulunduğu yerlerde olur. Fay kuşakları kilometrelerce uzunlukta olabilir. Ülkemizde de üç fay kuşağı bulunmaktadır.

Depremin Büyüklüğü ve Şiddeti Nedir?
deprem-nedir-nasil-olusur-2

Depremin büyüklüğü, deprem sırasında açığa çıkan enerjiyi ifade eder. Ne kadar çok enerji açığa çıkarsa deprem o kadar büyük olur. Depremin büyüklüğü Richter ölçeği denilen bir ölçek ile hesaplanır. Bu ölçeğe göre en küçük deprem 1, en büyük depremse 12 büyüklüğünde olabilir. Ancak yeryüzünde bugüne kadar Richter ölçeğine göre 12 büyüklüğünde bir deprem olduğu saptanmamıştır. 22 Mayıs 1960 yılında Şili’de meydana gelen 9,5 büyüklüğündeki deprem dünyada bugüne kadar ölçülmüş en büyük depremdir. Ülkemizde kaydedilen en büyük deprem ise 27 Aralık 1939 yılındaki Erzincan’da meydana gelen 7,9 büyüklüğündeki depremdir.

Deprem şiddeti de depremin insanlar, binalar ve yeryüzü üzerindeki etkilerini anlatmak için kullanılan bir ifadedir. Belirli bir büyüklükteki bir deprem bir yerde yıkıma neden olurken, başka bir yerde yıkıma neden olmayabilir. Depremin şiddetini belirlemek için depremin olduğu bölgede yıkıma ilişkin bilgiler toplanır. Çeşitli deprem şiddet ölçekleri vardır. Bunlardan biri Mercalli ölçeğidir. Elde edilen bilgiler Mercalli ölçeği adı verilen bir ölçeğe göre değerlendirilir. Mercalli ölçeğinde en zayıf deprem roma rakamı ile bir ve en şiddetli depremde yine roma rakamı ile on iki ile gösterilir.

deprem-nedir-nasil-olusur-3

Depremler sismograf adı verilen bir aygıt ile kayıt altına alınır. Sismogram adı verilen bu kayıtlar sayesinde bir depremin yeri, derinliği ve büyüklüğü belirlenebilir. Depremler önceden bilinemez. Fakat yerleri az çok tahmin edilebilir. Fay kuşakları incelenerek bazı öngörüler de bulunulsa da zamanı ve büyüklüğü tahmin edilemez.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>